Wilki kontra algorytm: droga VfL Wolfsburg na skraj przepaści.

Era Cyfrowej Alchemii: Wolfsburg postawił na AI, a boisko wrzuciło wsteczny

W roku 2022 VfL Wolfsburg, klub, który miał w swoich szeregach takie talenty jak Kevin de Bruyne czy Edin Džeko, meldował się w Lidze Mistrzów. Patrząc na teraźniejszość, gdzie klub zajmuje tragiczne 17. miejsce i dopiero co cieszył się z powrotu do zwycięstw (2:1 z Unionem Berlin po serii porażek od połowy stycznia), nasuwa się jedno, prowokacyjne pytanie: czy innowacyjność okazała się zgubą? Oczywiście, sprowadzenie wszystkiego do jednego mianownika jest nadmiernym uproszczeniem, ale Wolfsburg stał się pionierem w zintegrowaniu generatywnej sztucznej inteligencji w profesjonalnym futbolu.

Od 2023 roku klub eksperymentował z technologią, by w tym sezonie postawić wszystko na jedną kartę, podpisując intratny kontrakt z OpenAI, twórcami ChatGPT. Celem było nadrobienie dystansu do czołówki, a oszczędności szacowano na milion euro rocznie. Integracja ponad 50 narzędzi AI dotyczyła również kluczowych aspektów funkcjonowania klubu.

Jednym z najbardziej newralgicznych obszarów, w którym AI miało pomóc, była prewencja kontuzji. Algorytmy analizowały ryzyko urazów poszczególnych zawodników i potencjalną skalę problemu. Ironia losu polega jednak na tym, że w momencie pisania tego artykułu, Wolfsburg ma aż dziewięciu graczy wyłączonych z gry. Mowa tu nie o rezerwowych! Lewy obrońca Rogério od sierpnia 2025 roku leczy kontuzję mięśniową, a Jenson Seelt, wypożyczony z Sunderlandu, jest wielką stratą od stycznia. Młody węgierski pomocnik Bence Dárdai zerwał więzadło krzyżowe w listopadzie 2025 roku i najprawdopodobniej nie zagra już w tym sezonie. Patrick Wimmer, Maximilian Arnold i Jonas Wind także notorycznie lądowali na fizjoterapii.

Jasne, nikt nie twierdzi, że Sam Altman osobiście wskoczył na boisko, by faulować graczy Wolfsburga. Ale czy AI, mająca chronić kadrowiczów, okazała się ślepym punktem? To przypomina sytuację, gdy wykuwasz doskonałą strategię obronną, a Twoi kluczowi obrońcy są w szpitalu.

Szaleństwo trenerskie, czyli poszukiwanie ratunku w chaosie

Sezon zaczął się od Paula Simonisa, 41-letniego Holendra, który odnosił sukcesy w ojczyźnie, zdobywając Puchar KNVB z Go Ahead Eagles w edycji 2024/2025. Niestety, w Wolfsburgu nie dostał czasu na wdrożenie swojej filozofii. Został zwolniony po porażce 2:1 z bezpośrednim rywalem w walce o utrzymanie, Werderem Brema, na początku listopada. Jego bilans to trzy wygrane, dwa remisy i siedem porażek w pięć miesięcy.

Następnie na ratunek powołano Daniela Bauera, trenera drużyny młodzieżowej, który uratował sytuację rok wcześniej. Tym razem ta strategia nie zadziałała. Bauer rozegrał tylko trzy mecze więcej niż Simonis i utrzymał fatalną średnią punktów na mecz: 0,8. Co więcej, w grudniu 2025 roku dostał kontrakt do lata 2027 roku, by po zaledwie kilku miesiącach, 8 marca, po domowej porażce 2:1 z Hamburgiem, zostać zwolnionym. Pytanie brzmi, czy decydenci po prostu otworzyli ChatGPT i wpisali: "menedżer zły, kogo zatrudnić następnego?"

Choć zakładamy, że taka komenda nie padła, Wolfsburg potrzebował kogoś sprawdzającego się, kto znał klub i mógł wyprowadzić drużynę z tarapatów. Wybór padł na Dieter Heckinga. 61-latek, który prowadził Wolfsburg w latach 2012–2016, zdobywając Puchar Niemiec i Superpuchar. To była decyzja oparta na doświadczeniu, na ludzkim przeczuciu, a nie na chłodnej, cyfrowej kalkulacji. Mądry ruch, choć być może zbyt późny.

Hecking od razu postawił na ustawienie z trójką obrońców. Intencja była oczywista: Wolfsburg traci bramki lawinowo – 66 straconych goli to wynik porównywalny jedynie z ostatnim w tabeli FC Heidenheim. Plan zakładał uszczelnienie defensywy, akceptację tego, że rywale będą mieli przewagę w posiadaniu piłki, ale drużyna, dzięki organizacji, przetrwa szturm i liczy na kontratak lub stały fragment gry.

Czy powrót do korzeni da wystarczająco dużo punktów?

Pierwszy mecz pod wodzą Heckinga to wyjazd do Hoffenheim. W 65. minucie Christian Eriksen posłał idealną centrę z rzutu rożnego, a Konstantinos Koulierakis strzałem głową umieścił piłkę w siatce. Nadzieja zakwitła. Kibice zaczęli wierzyć w cudem uniknięcie degradacji. Niestety, w 83. minucie Grischa Promel strzelił gola z najbliższej odległości, doprowadzając do remisu i dzieląc się punktami.

Po tym spotkaniu nastąpiła seria trzech porażek z rzędu: z Werderem Brema, Bayerem Leverkusen i Eintrachtem Frankfurt. Jedynym pozytywem był fakt, że FC St. Pauli, które zajmuje minimalnie wyższe miejsce w strefie barażowej, radziło sobie równie fatalnie.

Kulminacją tej nierównej walki był mecz z Unionem Berlin, debiut Marie-Louise Eta jako pierwszej kobiety prowadzącej zespół w jednej z pięciu czołowych lig europejskich. Hecking i jego Wilki zepsuli historyczną fetę. Mimo iż Union miał 54% posiadania piłki, 25 strzałów i trzy „duże szanse”, na koniec liczy się wynik: 2:1 dla Wolfsburga po bramkach Patricka Wimmera i Dženana Pejčinovića.

Do końca sezonu pozostały cztery pojedynki. Z siedmioma punktami straty do 15. miejsca, realistycznie, Wolfsburg celuje w baraże, gdzie powalczy o utrzymanie miejsca w Bundeslidze z trzecią drużyną 2. Bundesligi. Sztuczna inteligencja nie jest winna wszystkim problemom – Wolfsburg mierzył się z typowymi bolączkami klubów walczących o przetrwanie: fatalnymi kontuzjami, słabą formą i niefortunnymi decyzjami sędziów. Jednak można odnieść wrażenie, że ucieczka od intuicji na rzecz algorytmów w tym sezonie okazała się dla "Die Wölfe" katastrofą.